Háskóli Íslands

Bárðarbunga nóvember 2014

Á þessari síðu er að finna efni og gögn sem starfsmenn Jarðvísindastofnunar Háskólans og samstarfsaðilar þeirra hafa aflað. Starfsmenn hafa kappkostað að gögn og bráðabirgðaniðurstöður komi fyrir sjónir almennings svo fljótt sem auðið er. Fólk er beðið að virða lögbundinn höfundar- og birtingarrétt og nota ekki gögnin til úrvinnslu og birtingar án leyfis.

Nýjustu upplýsingarnar eru efst en síðan í heild gefur yfirlit um framvindu mála. Í dagatali er flýtileið á hvern dag:

Nóvember: 1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-13-14-15-16-17-18-19-20-21-22-23-24-25-26-27-28-29-30
Október 2014
September 2014
Ágúst 2014

Ítarlegar upplýsingar um skjálftavirkni er að finna á vef Veðurstofu Íslands

Vefmyndavélar M&T beina sjónum sínum í ýmsar áttir að svæðinu og frá því (MogT ehf)

Vefmyndavél Mílu - Bárðarbunga  Vefmyndavél Mílu - Bárðarbunga 2 

Bárðarbunga - GPS mælingar (Jarðskjálftar og mældar GPS-færslur saman á mynd - VÍ)

Greinar og annað ítarefni

30. nóvember 2014

Samkvæmt greiningum á ratsjármynd frá ESA, Sentinel 1, sem barst í dag, 20. nóv. er hraunið nú orðið 75,3 km2 samtals (74,9 km2 og 0,4 km2). Til samanburðar eru útlínur samkvæmt gervitunglamyndum 25. nóvember og norðurjaðar samkvæmt vettvangshópi Jarðvísindastofnunar 27. nóvember.


 

28. nóvember 2014

Myndir frá Morten S. Riishuus teknar 27. nóvember


28.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Óverulegar breytingar hafa orðið á eldgosinu í Holuhrauni undanfarnar tvær vikur.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu er enn mikil. Stærsti skjálftinn frá hádegi á miðvikudag mældist M5,1 í morgun, 28. nóvember, kl. 06:41. Frá hádegi á miðvikudag mældust 7 skjálftar stærri en M4,0 og 12 á milli M3,0-3,9. Alls mældust um 170 skjálftar við Bárðarbungu á tímabilinu.
  • Um 20 smærri skjálftar mældust við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni. Allir skjálftarnir voru minni en M1,0.
  • Um 20 skjálftar mældust í Tungnafellsjökli frá því á miðvikudag. Sá stærsti var M2,0 að stærð.
  • Flogið var yfir öskju Bárðarbungu á miðvikudaginn, 26. nóvember. Samkvæmt þeim mælingum sem gerðar voru er heildar sig öskjunnar nú 50 metrar og rúmmál sigskálarinnar um 1,4 rúmkílómetrar frá því umbrotin hófust í Bárðarbungu um miðjan ágúst.  
  • Engin merki berast frá GPS stöð í öskju Bárðarbungu, að öllum líkindum er það vegna þess að askjan hefur sigið það mikið að tækið er komið niðurfyrir öskjubrúnina og er því í hvarfi frá endurvarpsstöðinni í Kverkfjöllum.

Loftgæði:

  • Í dag (föstudag) og á laugardag má búast við gasmengun norður og norðvestur af gosstöðvunum. Annað kvöld er hætt við gasmengun A-lands.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan og Umhverfisstofnun biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart og þeim áhrifum sem það verður fyrir.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður mánudaginn 1. desember.

27.nóvember 2014

Farið var í flug með TF-FMS í gær, 26. nóvember.  Sig Bárðarbungu var mælt sem og dýpi sigkatlanna í vesturjarðri og suðausturhorni Bungunnar.

Á meðfylgjandi mynd er N-S snið yfir öskjuna sem mælt hefur verið endurtekið frá 5. september.
Hægt og rólega hefur dregið úr hraða sigsins í miðju öskjunnar en jafnframt hefur sigið víkkað.  Breyting í rúmmáli sigkálarinnar frá síðustu mælingu (4. nóv.) mælist 0.22-0.23 km3.  Það samsvarar 130 m3/s útrennsli kviku.  Þetta er svipað og meðaltal fyrir tímabilið 17. sept. - 26. nóv. (140 m3/s), en minna en var fyrsta mánuðinn (16. ág.-17. sept.) þegar það var nálægt 200 m3/s.


Ljósmynd úr fluginu frá Tobias Dürig


26. nóvember 2014

26.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með líkum hætti og undanfarnar tvær vikur.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu er enn mikil. Stærsti skjálftinn frá hádegi á mánudag mældist M4,4 í gær þriðjudag, 25. nóvember, kl. 23:26. Frá hádegi á mánudag mældust 13 skjálftar stærri en M3,0 og alls um 140 skjálftar við Bárðarbungu.
  • Um 20 smærri skjálftar mældust við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni. Stærstu skjálftarnir voru M1,8 að stærð.
  • Engin merki berast frá GPS stöð í öskju Bárðarbungu, að öllum líkindum er það vegna ísingar á tækjum. Flogið verður yfir Bárðarbungu í dag og er nýrra mælinga að vænta að því loknu.

Loftgæði:

  • Í dag (miðvikudag) má búast við gasmengun norðaustur af eldstöðinni, en víða norður af henni á morgun (fimmtudag).
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan og Umhverfisstofnun biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart og þeim áhrifum sem það verður fyrir.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður föstudaginn 28. nóvember.

25. nóvember 2014

LANDSAT 8 hitamynd frá því í gærkvöldi kl. 22:07
Á henni sést að hraunið hefur stækkað nokkuð til suðurs og er einnig að nálgast hraunjaðarinn að norðanverðu (fyrir miðju).  Flatarmál hraunsins er nú 74,1 km2.


 

24. nóvember 2014

24.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Enn gýs kröftuglega í Holuhrauni. Hraunrennslið og útstreymi gass í gosmekkinum er sveiflukenndara en áður. Annars vegar eru sveiflur sem taka margar klukkustundir og hins vegar smærri sveiflur á 10 til 20 sekúndna fresti.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu er enn mikil. Stærstu skjálftarnir frá hádegi á föstudag mældust M5,1 á sunnudaginn, 23. nóvember, kl. 09:22 og M5,4 núna í morgun, 24. nóvember, kl 09:03. Alls mældust um 36 skjálftar stærri en M4,0 og 56 skjálfti á milli M3,0-3,9 frá því á föstudag. Alls mældust um 250 skjálftar við Bárðarbungu frá hádegi á föstudag.
  • Fyrstu niðurstöður frá nýjum jarðskjálftamæli sem settur var upp á Bárðarbungu 11. nóvember sýna að sigskjálftarnir í Bárðarbungu verða í efstu þremur kílómetrum jarðskorpunnar. Þetta bendir til þess að grynnra sé niður á kviku en áður var talið. 
  • Á laugardaginn, 22. nóvember, kl. 00:51 mældist jarðskjálfti uppá M1,7 í bergganginum. Alls mældust um 80 skjálftar við bergganginn og við gosstöðvarnar í Holuhrauni frá því á föstudag.
  • Sigið í öskju Bárðarbungu og jarðskorpuhreyfingar eru svipaðar og verið hefur undanfarnar vikur. Jarðskorpuhreyfingar sýna samdrátt í átt að Bárðarbungu.  

Loftgæði:

  • Í dag (mánudag) má búast við gasmengun norður af eldstöðinni fram yfir hádegi, en austur af eldstöðinni síðdegis. Á morgun (þriðjudag) er búist við gasmengun norður af eldstöðinni.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan og Umhverfisstofnun biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart og þeim áhrifum sem það verður fyrir.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður miðvikudaginn 26. nóvember.

21. nóvember 2014

21.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Enn gýs kröftuglega í Holuhrauni. Virknin er með svipuðum hætti og undanfarnar tvær vikur en hraunflæðið úr hrauntjörninni er heldur sveiflukenndara. Hraun flæðið myndar álmu til austsuðausturs. Frá miðjum september hefur hægt dregið úr framleiðni gossins.    
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu er enn mikil. Stærsti skjálftinn frá hádegi á miðvikudag mældist M4,6 á fimmtudaginn, 20. nóvember, kl. 00:26. Alls mældust 16 skjálftar stærri en M4,0 og 39 skjálfti á milli M3,0-3,9. Alls mældust um 170 skjálftar við Bárðarbungu frá hádegi á miðvikudag.
  • Á fimmtudaginn, 20. nóvember, kl. 08:46 mældist jarðskjálfti uppá M1,9 í bergganginum auk þess sem þrír aðrir skjálftar mældust stærri en M1,5. Alls mældust 65 skjálftar á svæðinu síðan á miðvikudag sem er meiri virkni en verið hefur síðustu vikur. Flestir skjálftarnir mældust við norður enda berggangsins en um 15 skjálftar, þar á meðal stóru skjálftarnir, mældust mun sunnar í ganginum undir Vatnajökli.
  • Sigið í öskju Bárðarbungu og jarðskorpuhreyfingar eru svipaðar og verið hefur undanfarnar vikur. Jarðskorpuhreyfingar sýna samdrátt í átt að Bárðarbungu.   

Loftgæði:

  • Í dag (föstudag) má búast við gasmengun norður af gosstöðvunum í Holuhrauni, frá Melrakkasléttu vestur í Skagafjörð. Á morgun (laugardag) eru líkur á gasmengun á vesturhluta landsins, frá Tröllasgaga til Vestfjarða og suður í Hvalfjörð.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan og Umhverfisstofnun biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart og þeim áhrifum sem það verður fyrir.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður mánudaginn 24. nóvember.
 

20. nóvember 2014

Gosmökkur og hraunelfa um kl. 17 í dag, 20. nóv. Hraunelfan er í ham eftir hlaup og gusar úr henni og flæðir yfir.



Ljósmynd: Ármann Höskuldsson
 

19. nóvember 2014

19.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með líkum hætti og undanfarnar tvær vikur. Hraun flæðir enn úr hrauntjörninni í gígnum til austsuðausturs.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu er enn mikil. Tveir stærstu skjálftarnir frá hádegi á mánudag mældust báðir M4,6 sá fyrri á þriðjudaginn, 18. nóvember, kl. 18:21 og sá síðari í nótt, 19. nóvember, kl. 00:29. Alls mældust 16 skjálftar stærri en M4,0 og 51 skjálfti á milli M3,0-3,9. Alls mældust um 200 skjálftar við Bárðarbungu frá hádegi á mánudag.
  • Um 25 smærri skjálftar mældust við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni. Allir skjálftarnir voru minni en M1,6.
  • Sigið í öskju Bárðarbungu er svipað og verið hefur undanfarnar vikur.

Loftgæði:

  • Í dag (miðvikudag) og á morgun (fimmtudag) má búast við gasmengun norður af gosstöðvunum í Holuhrauni.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan og Umhverfisstofnun biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart og þeim áhrifum sem það verður fyrir.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður föstudaginn 21. nóvember.

Hitamynd tekin 19. nóv kl 10:30. Myndin sýnir svipað mynstur og kveldinu áður. Mestur hiti í Heimasætunni.

18. nóvember 2014

Myndin er tekin að kveldi 18. nóv. Frá suðri. Gosmökkur rís upp frá gígum og leggur til norðurs. Hægra megin á mynd er hraunelfan og ofan hennar skýjabólstrar henni tengdir. Ljósmyndari: Ármann Höskuldsson

17. nóvember 2014

17.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með líkum hætti og undanfarnar tvær vikur. Hraun flæðir enn úr hrauntjörninni í gígnum til austsuðausturs. Hraunbreiðan er nú um 72 ferkílómetrar að flatarmáli.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu er enn mikil. Tveir stærstu skjálftarnir frá hádegi á föstudag mældust báðir M5,4 sá fyrri á föstudaginn, 14. nóvember, kl. 11:25 og sá síðari á sunnudaginn, 16. nóvember, kl. 01:37. Alls mældust 16 skjálftar stærri en M4,0 og 25 skjálftar á milli M3,0-3,9. Alls mældust um 160 skjálftar við Bárðarbungu frá hádegi á föstudag.
  • Um 50 smærri skjálftar mældust við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni. Allir skjálftarnir voru minni en M1,6.
  • Sigið í öskju Bárðarbungu er svipað og verið hefur undanfarnar vikur. Heldur dregur úr hraða sigsins í miðju öskjunnar en ekkert dregur úr flæði efnis undan öskjunni því sigskálin stækkar með sama hraða og verið hefur undanfarna þrjá mánuði.
  • Hreyfingar á GPS mælum utan Bárðarbungu sýna að dregur úr færslum í átt að Bárðarbungu.

Loftgæði:

  • Í dag (mánudag) má búast við gasmengun norður og austur af eldstöðinni í Holuhrauni, frá Skjálfandaflóa austur á Djúpavog. Á morgun (þriðjudag) er útlit fyrir mengun til norðaustur af eldgosinu, frá Tjörnesi austur í Mjóafjörð. Vindur er hægur báða dagana og eykur það líkur á hærri styrk gasmengunar.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan og Umhverfisstofnun biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart og þeim áhrifum sem það verður fyrir.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður miðvikudaginn 19. nóvember.

16. nóvember 2014

LANDSAT 8 mynd náðist í dag af eldstöðvunum. Þrátt fyrir nokkra skýjahulu sést hraunáin afar vel á kafla og bendir til ákveðinna breytinga í stefnu.

14. nóvember 2014

Yfirlitskort sem byggir á ratsjármyndum frá Landhelgisgæslu Íslands, en að auki eru breytingar á hraunjaðrinum undanfarna viku merktar á kortið. Þær upplýsingar byggja á vettvangsathugunum, ýmsum gervitunglamyndum og ratsjármyndum LHG.
Hraunið er nú 71,9 km2 að flatarmáli, (71,5 km2 + 0,4 km2).


 

14.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með líkum hætti og undanfarnar tvær vikur. Hraun flæðir enn úr hrauntjörninni í gígnum til austsuðausturs. Uppstreymi brennisteinsdíoxíðs úr gígnum virðist vera stöðugt.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu er enn mikil en þó virðist jarðskjálftum yfir M5,0 vera að fækka. Stærstu skjálftarnir undanfarna tvo sólarhringa mældust í gær, 13. nóvember kl. 20:46 uppá M4,9 og kl. 23:08 uppá M4,8. Alls mældust 17 skjálftar stærri en M4,0 en enginn stærri en M5,0 síðustu fjóra daga. Frá hádegi á miðvikudag, 12. nóvember, hafa mælst um 140 skjálftar við Bárðarbungu.
  • Um 25 smærri skjálftar mælast við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni. Allir skjálftarnir voru minni en M1,5.
  • Sigið í öskju Bárðarbungu er svipað og verið hefur undanfarnar vikur. Þó virðist heldur draga úr hraða sigsins.
  • Hreyfingar á GPS mælum utan Bárðarbungu sýna að dregur úr færslum í átt að Bárðarbungu.

Loftgæði:

  • Í dag (föstudag) má búast við gasmengun vestur af eldstöðinni í Holuhrauni, fyrst vestsuðvesturs og síðar vestnorðvestur.
  • Á morgun (laugardag) má búast við gasmengun norðvestur af eldstöðinni.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan og Umhverfisstofnun biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart og þeim áhrifum sem það verður fyrir.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður mánudaginn 17. nóvember.
 

12. nóvember 2014

12.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með líkum hætti og verið hefur. Hraun flæðir enn úr hrauntjörninni í gígnum. Hraunbreiðan heldur áfram að stækka til suðurs. Í gær var þyrla Landhelgisgæslunnar notuð til þess að kanna aðstæður við suðurjaðar hraunsins þar sem það sækir nú fram á 3-5 km breiðu svæði.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungunni er enn mikil. Stærsti skjálftinn sem mældist undanfarna tvo sólarhringa varð mánudaginn 10. nóvember kl. 22:39 og mældist hann M5,1. Alls mældust 15 skjálftar á milli M4,0 og M5,0 síðustu tvo daga. Frá hádegi á mánudag, 10. nóvember, hafa mælst um 130 skjálftar við Bárðarbungu.
  • Mjög fáir smærri skjálftar mælast við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni.
  • Smáskjálftahrina mældist í Tungnafellsjökli í gær. Stærsti skjálftinn varð kl. 10:07 og mældist hann M2,8.
  • Sigið í öskju Bárðarbungu er svipað og verið hefur undanfarnar vikur. Í gær var GPS stöðin hækkuð til þess að lyfta henni uppúr snjónum. Hækkun á siglínuriti á vefsíðu Veðurstofunnar stafar af þessari aðgerð.  

Loftgæði:

  • Í dag (miðvikudag) berst gasmengun frá eldgosinu til vesturs og suðvesturs af gosstöðvunum, frá sunnanverðu Snæfellsnesi suður yfir Reykjanes. Á morgun (fimmtudag) er áfram spáð austlægri átt og er hætt við gasmengun á V-landi frá sunnanverðum Breiðafirði, allt suður að höfuðborgarsvæðinu.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan og Umhverfisstofnun biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart og þeim áhrifum sem það verður fyrir.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður föstudaginn 14. nóvember.
 

10. nóvember 2014

10.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með svipuðum hætti og verið hefur undanfarið. Hraunbreiðan er nú um 70 ferkílómetrar.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungunni heldur áfram að vera mikil. Frá hádegi á föstudag, 7. nóvember, hafa mælst um 200 skjálftar við Bárðarbungu. Sá stærsti varð í gær, 9. Nóvember, kl. 21:19 uppá M5,2. Alls mældust 20 skjálftar á milli M4,0 og M5,0 síðustu tvo daga.
  • Sigið í öskju Bárðarbungu er svipað og verið hefur undanfarnar vikur.
  • Alls mældust 20 smærri skjálftar við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni.
  • Færslur á GPS mælum sýna að heldur dregur úr landsigi að Bárðarbungu.

Loftgæði:

  • Í dag (mánudag) berst gasmengun frá eldgosinu til vesturs af gosstöðvunum. Búast má við gasmengun víða á V-verðu landinu á svæði frá Þjórsá í suðri, vestur á Barðaströnd og norður á Húnaflóa.
  • Á morgun (þriðjudag) er áfram spáð vestlægri átt. Hætt er við gasmengun einnig á Vestfjörðum og víðar á Norðurlandi.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan og Umhverfisstofnun biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart og þeim áhrifum sem það verður fyrir.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður miðvikudaginn 12. nóvember.

8. nóvember 2014

Kort byggt á ratsjármyndum Landhelgisgæslu Íslands, og þær eru í bakgrunni á kortinu.
Flatarmál hraunsins er nú 69,9 km2  (69,5 km2 + 0,4 km2) og ný álma er í myndun syðst í stóra hrauninu en minni breytingar hafa átt sér stað að norðanverðu.
Inn á kortið eru merktar útlínur hraunsins síðastliðna viku skv greiningum eldfjallafræði og náttúruvárhóps JHÍ.

7. nóvember 2014

07.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með svipuðum hætti og verið hefur undanfarið.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungunni heldur áfram að vera mikil. Frá hádegi á miðvikudag, 5. nóvember, hafa mælst um 150 skjálftar við Bárðarbungu. Sá stærsti varð í morgun, 7. Nóvember, kl. 07:11 uppá M5,4. Alls mældust 15 skjálftar stærri en M3 síðustu tvo daga.
  • GPS stöðin í öskju Bárðarbungu sýnir að heldur hefur dregið úr hraða sigsins í öskjunni. Mælingar sýna þó að rúmmál sigsins í Bárðarbungu vex með sama hraða og verið hefur frá því að mælingar hófust í september. Það bendir til þess að ekki dragi úr flæði kviku undan Bárðarbungu.
  • Smærri skjálftar mælast við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni.
  • Færslur á GPS mælum sýna að heldur dregur úr landsigi að Bárðarbungu.

Loftgæði:

  • Í dag (föstudag) má búast við gasmengun suðvestur af gosstöðvunum, frá Hvolsvelli austur að Skaftafelli.
  • Á morgun (laugardag) berst gasmengun frá eldgosinu til suðvesturs af gosstöðvunum, frá Mýrdal að Skaftafelli.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan og Umhverfisstofnun biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart og þeim áhrifum sem það verður fyrir.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður mánudaginn 10. nóvember.

6. nóvember 2014

Rob Askew sendi þessar myndir af feltvinnu frá 5. nóvember

 

5. nóvember 2014

05.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með svipuðum hætti og verið hefur undanfarið. Færð er farin að þyngjast verulega á gosstöðvunum sem gerir vísindamönnum erfitt fyrir að fylgjast með gosinu í Holuhrauni.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungunni heldur áfram að vera mikil. Frá hádegi á mánudag, 3. nóvember, hafa mælst 200 skjálftar við Bárðarbungu. Sá stærsti varð á þriðjudag, 4. Nóvember, kl. 20:45 uppá M4,8. Alls voru 15 skjálfta á milli M4 og 5 og 15 á milli M3 og 4. Ekki hefur mælst skjálfti stærri en M5,0 síðan á sunnudag.
  • GPS stöðin í öskju Bárðarbungu sýnir að sigið heldur áfram með svipuðum hraða og verið hefur undanfarnar vikur. Samkvæmt mælingum sem gerðar voru með flugvél ÍSAVÍA í gær er sigskálin 1,1-1,2 rúmkílómetrar að stærð og mesta sig orðið 44 metrar.
  • Afl jarðhitasvæðanna í Bárðarbungu er nú nokkur hundruð megavött og bráðnun metin um 2 rúmmetrar á sekúndu. Mælingar úr flugi vísindamanna yfir jarðhitakatlana í gær, þriðjudag, sýna að katlarnir hafa dýpkað um 5-8 metra undanfarna 11 daga.
  • Um 30 skjálftar hafa mælst við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni frá því á mánudag, allir minni en M2,0.
  • Hreyfingar á GPS mælum á umbrotasvæðinu sýna litlar breytingar. Þó má greina að dregið hefur úr siginu inn að Bárðarbungu.

Loftgæði:

  • Í dag (miðvikudag) má búast við gasmengun norðaustur og síðar norðvestur af gosstöðvunum. Á Austfjörðum í fyrstu, en síðar á Norðurlandi vestur í Skagafjörð. Á morgun (fimmtudag) berst gasmengun frá eldgosinu til norðvesturs og vesturs af gosstöðvunum, en til suðvesturs annað kvöld.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður föstudaginn 7. nóvember.

4. nóvember 2014

NOAA AVHRR hitamynd af hrauninu nú í morgun.
Útlínur hrauns eru frá 1.11. en þá var hraunbreiðan orðin 66,9 km2  (66,5 km2 + 0,4 km2)


3. nóvember 2014

03.11.2014 kl. 11:00 - Á fundi vísindamannaráðs í morgun kom eftirfarandi fram:
Fundinn sátu: Vísindamenn frá Veðurstofu Íslands og Jarðvísindastofnun Háskólans, ásamt fulltrúum frá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra, Umhverfisstofnun og Sóttvarnalækni.

  • Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með svipuðum hætti og verið hefur undanfarið.
  • Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungunni heldur áfram að vera mikil. Frá hádegi á föstudag, 31. október hafa mælst 207 skjálftar við Bárðarbungu. Tveir skjálftar voru stærri en M5,0, þann 31. október kl. 21:32 varð skjálfti uppá M5,2 og 2. nóvember kl. 16:02 varð skjálfti uppá M5,3. Alls voru 27 skjálfta á milli M4 og 5 og átta á milli M3 og 4.
  • GPS stöðin í öskju Bárðarbungu sýnir að sigið heldur áfram með svipuðum hraða og verið hefur undanfarnar vikur.
  • Afl jarðhitasvæðanna í Bárðarbungu er nú nokkur hundruð megavött og bráðnun metin um 2 rúmmetrar á sekúndu.
  • Aðeins 17 skjálftar hafa mælast við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni frá því á föstudag, þar af tíu frá miðnætti í dag.
  • Hreyfingar á GPS mælum á umbrotasvæðinu sýna litlar breytingar.

Loftgæði:

  • Í dag (mánudag) berst gasmengun frá eldgosinu til suðvesturs. Gæti orðið vart við hana á svæði sem afmarkast af Skeiðarárjökli í austri og Selfossi í vestri. Í kvöld gæti mengunin náð vestar, yfir Höfuðborgarsvæðið og Reykjanes. Í kvöld lægir vind á landinu og á morgun (þriðjudag) er búist við froststillu á gosstöðvunum. Við slíkar aðstæður eru auknar líkur á háum styrk mengunar. Þegar kemur fram á daginn má búast við sunnan og suðvestan andvara og eru því mestar líkur á mengun á svæðunum norðan og austan við eldstöðina, en gosmóða gerir þó væntanlega vart við sig víðar um land á þriðjudeginum.
  • Tvennskonar tveggja daga spár eru gerðar vegna mengunar frá eldgosinu. Annars vegar er um að ræða textaspá með kortum sem gerð eru af veðurfræðingi á vakt, sjá Gas spá. Hins vegar er hægt að skoða sjálfvirkt Gas líkan, en þetta er tilraunakeyrsla sem er í þróun og taka ber með fyrirvara. Veðurstofan biður fólk að Skrá mengun, verði það hennar vart.
  • Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Þar eru einnig aðgengileg gögn frá handmælum sem eru víða um land.

Leiðbeiningar:

  • Ef fólk finnur fyrir óþægindum er mælt með að halda sig innandyra, loka gluggum, auka kyndingu og slökkva á loftræstingu. Gott er að lofta vel út þegar loftgæði eru góð. Fólk sem finnur fyrir óþægindum er hvatt til þess að hafa samband við sína heilsugæslustöð. Tafla um viðbrögð við loftmengun hefur verið birt á vef Umhverfisstofnunar www.ust.is. Hægt er að fylgjast með mælingum á loftgæðum á síðunni www.loftgæði.is Veðurstofan birtir textaspár á vef sínum og viðvaranir eftir því sem aðstæður breytast.
  • Tilmæli og leiðbeiningar frá Sóttvarnalækni og Umhverfisstofnun má finna á heimasíðum stofnananna. www.ust.is og www.landlaeknir.is
  • Veðurstofan birtir spár um útbreiðslu brennisteinstvíildis á vefnum www.vedur.is en þær eru einnig lesnar með veðurfregnum. Leitast er við að koma spánum til skila í sjónvarpsveðurfréttum.
  • Umhverfisstofnun er að skipuleggja dreifingu handmæla víða um land til að bæta upplýsingaöflun um dreifingu mengunarinnar.
  • Hægt er að senda inn fyrirspurnir og upplýsingar til Umhverfisstofnunar vegna loftmengunar á netfangið gos@ust.is. Umhverfisstofnun óskar sérstaklega eftir upplýsingum frá fólki sem hefur orðið vart við mikla mengun; hvar það var statt, tímasetningu, lýsingu á gasmekki, eins og lit og skyggni, og lýsingu á áhrifum (sviði í augum o.s.frv.).

Þrír möguleikar eru áfram taldir líklegastir um framvindu:

  • Gosið í Holuhrauni fjarar út og öskjusig í Bárðarbungu hættir.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu. Gos í Holuhrauni verður langvinnt eða vex. Mögulegt er að sprungan lengist til suðurs inn undir Dyngjujökul og valdi jökulhlaupum og gjóskufalli. Einnig er mögulegt að sprungur opnist annars staðar undir jöklinum.
  • Stórt öskjusig í Bárðarbungu og gos í öskjubroti. Slíkt gos gæti brætt mikinn ís og valdið verulegu jökulhlaupi. Öskufall gæti orðið nokkurt.

Ekki er hægt að útiloka aðrar sviðsmyndir.

Frá Veðurstofu Íslands: Litakóði fyrir flug er áfram appelsínugulur fyrir Bárðarbungu.
Næsti fundur vísindamannaráðs verður miðvikudaginn 5. nóvember.

Nýjustu myndir af vettvangi eru frá 29. október. Ljósmyndari: Morten S. Riishuus


 

Hér á eftir er vísað í nokkrar greinar sem vísindamenn hafa skrifað um Bárðarbungu eða þar sem umfjöllun um hana kemur fram í greinum. Þessi listi er þó langt frá því tæmandi.

Bárðarbunga Volcanic System, a pre-publication extract from the Catalogue of Icelandic Volcanoes, to be made publically available in the coming months.

M. T. Gudmundsson, G. Larsen, Á. Höskuldsson and Á. G. Gylfason, 2008.  Volcanic hazards in Iceland, Jökull (58), 251-268.

Óladóttir, B.A., Larsen G. & Sigmarsson, O. Holocene volcanic activity at Grímsvötn, Bárdarbunga and Kverkfjöll subglacial centres beneath Vatnajökull, Iceland. Bulletin of Volcanology, 73, 1187-1208. doi: 10.1007/s00445-011-0461-4

Björnsdóttir, Þ. & Einarsson, P., 2013. Evidence of recent fault movements in the Tungnafellsjökull fissure swarm in the Central Volcanic Zone, Iceland. Jökull (63), 17-32.

Björnsson, H. & Einarsson, P., 1990.Volcanoes beneath Vatnajökull, Iceland: Evidence from radio echo-sounding, earthquakes and jökulhlaups. Jökull (40), 147-168.

Einarsson, P., 1991. Earthquakes and present-day tectonism in Iceland. Tectonophysics, 189, 261-279.

Thordarson, T., and G. Larsen, 2007. Volcanism in Iceland in historical time: Volcano types, eruption styles and eruptive history. Journal of Geodynamics, 43, p. 118-152.

Pagli, C., and F. Sigmundsson, 2008. Will present day glacier retreat increase volcanic activity? Stress induced by recent glacier retreat and its effect on magmatism at the Vatnajökull ice cap, Iceland. Geophys. Res. Lett., 35, L09304, doi:10.1029/2008GL033510.

Höskuldsson, Á. 2000. Late Pleistocene subglacial caldera formation at Cerro las Cumbres. eastern Mexico, Jökull (50), 49-64.

Armann Höskuldsson, Robert S. J. Sparks, Michael R. Carroll, 2006. Constraints on the dynamics of subglacial basalt eruptions from geological and geochemical observations at Kverkfjöll, NE-Iceland, Bulletin of Volcanology, (68) 7-8, 689-701. DOI 10.1007/s00445-005-0043-4

Armann Höskuldsson, Michael R. Carroll, Robert S. J. Sparks. QUATERNARY ICE SHEET THICKNESS, JÖKULHLAUPS AND RAPID DEPRESSURIZATION OF PILLOW BASALTS, Mars Polar Science 2000.

Armann Höskuldsson, Robert S. J. Sparks, 1997. Thermodynamics and fluid dynamics of effusive subglacial eruptions, Bulletin of Volcanology (59), 219-230.

Júlíus Sólnes, Freysteinn Sigmundsson og Bjarni Bessason (ritstj.), 2013. - Náttúruvá á Íslandi - Eldgos og jarðskjálftar,  Viðlagatrygging Íslands/Háskólaútgáfan, Reykjavík, 785 pp. ISBN: 978-9979-54-943-7

Eftirtaldar greinar fjalla um Öskju og myndun hennar:

Hartley, M. E., and T. Thordarson (2013), The 1874–1876 volcano-tectonic episode at Askja, North Iceland: Lateral flow revisited, Geochem. Geophys. Geosyst., 14, 2286–2309, doi:10.1002/ggge.20151

M.E. Hartley, T. Thordarson, J.G. Fitton and EIMF (2013), Oxygen isotopes in melt inclusions and glasses from the Askja volcanic system, North Iceland, Geochimica et Cosmochimica Acta, 123, 55–73. doi: 10.1016/j.gca.2013.09.008

Hartley, M. E., and T. Thordarson (2012),Formation of Öskjuvatn caldera at Askja, North Iceland: Mechanism of caldera collapse and implications for the lateral flow hypothesis, Journal of Volcanology and Geothermal Research, 227-228, 85-101. doi:10.1016/j.jvolgeores.2012.02.009

Sigurður Þórarinsson, 1972. Tröllagígar og Tröllahraun, A. Gosið í Tröllagígum 1862-1894. Jökull (22), 12-26.

Fjallað er nánar um vá vegna eldgosa í grein í Jökli 2008 (á ensku með íslensku ágripi):
https://notendur.hi.is//~mtg/pdf/2008Jokull58_MTGetal_volchaz.pdf

Um samspil eldfjalls og jökuls í Gjálpargosinu 1996 má lesa í:
https://notendur.hi.is//~mtg/pdf/1997Nature_MTG_FS_HB.pdf
https://notendur.hi.is//~mtg/pdf/2003BullVolc66_MTGetal_Gjalp.pdf

Um gos í jökli almennt:
https://notendur.hi.is//~mtg/pdf/2005SubglacVolcAct_MTG-DQS.pdf
https://notendur.hi.is//~mtg/pdf/2003GeopMono140_MTG_magma-ice-water.pdf

Einnig má lesa um þessa hluti í tveimur nýlegum bókum:
Jöklar á Íslandi eftir Helga Björnsson
Náttúruvá á Íslandi: Eldgos og jarðskjálftar.  Margir höfundar.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Þú ert að nota: brimir.rhi.hi.is